ورود
   5:22:01 AM   1398 / 05 / 01      

به دفتــر امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی کاشان خوش آمدید

 

دفتر امور بانوان دانشگاه علوم پزشکی کاشان

 

شیر زن کربلا یا زینب دختر علی (ع)
تالیف : دکتره بنت الشاطی
ترجمه : دکتر سید جعفر شهیدی

مؤلف کتاب، که اهل سنّت است، با تحقیق و تتبّعى نیکو مطالب گرانبهایى را فراهم آورده، هرچند اگر از دیدگاه معتقدات شیعى بخواهیم بدین کتاب بنگریم آن را بدون نقص نخواهیم یافت، ولى جاى کتابى چنین در شرح حال آن بانوى بزرگوار خالى است.
مرحوم دکتر شهیدى به زبانى پخته و استوار آن را ترجمه کرده است.



مقدمه مترجم             

بسم الله الرحمن الرحیم
‏ این کتاب - چنانکه در نخستین مقدمه آن می‏بینید - چهل سال پیش ترجمه شده و بارها به چاپ رسیده است. نویسنده آن را بیشترِ کسانی که با تاریخ زندگانی اهل‏بیت اطهار آشنایند می‏شناسند، او و دیگر مصریان، هر چند در محیطی زاده و نشأت یافته‏اند، که یکی از
مذهب‏های سنت و جماعت - مذهب شافعی - بر آن حاکم است، اما از توفیق محبت اهل‏بیت برخوردارند. آنانکه به قاهره رفته و شب جمعه‏ای را به زیارت مشهد رأس‏الحسین و ستی (سیدتی) زینب - ع - گذرانده‏اند، دیده‏اند که گویی در حرم مطهر سیده معصومه مشرف‏اند. اما نباید انتظار داشت که بنت ‏الشاطی، عقاد و دیگر نویسندگان مصری که درباره خاندان رسول کتابی می‏نویسند، چون کسانی بیندیشند که پدر در پدر از نعمت ولایت بهره‏مند بوده و به علوّ مقام آن بزرگواران آشنایند. این نکته را از آن‏رو تذکر می‏دهم که شاید در این کتاب گهگاه تعبیرها به چشم آید که بیان دارنده حق مطلب نباشد. * * * اما عقیله بنی‏هاشم؛ صدیقه صغری زینب کبری - سلام الله علیها - را مقامی والاتر از آن است که در این صفحه‏ها یا بیشتر از آن شناسانده شود. این خدمتگزار، در کتاب پس از پنجاه سال و زندگانی حضرت فاطمه - ع - سخنانی از او را که در کوفه و شام فرموده است آورده‏ام. در یکصد سال اخیر کتاب‏هایی مستقل در زندگانی این بانو به فارسی و عربی نوشته شده و این کتاب مختصر هم برای خود جایی دارد، امیدوارم بهره‏برندگان از آن مرا از دعای خیر فراموش نکنند. بهمن ماه 1372

مقدمه مترجم‏
کتاب حاضراز جمله کتابهایی است که اداره مجله الهلال منتشر کرده است. مؤلف فاضل آن دکتر عایشه بنت الشاطی‏ء که بر طریق سنت و جماعت است، زندگانی اجتماعی و سیاسی زینب - سلام الله علیها دختر امیر المؤمنین - علیه‏السلام - را تجزیه و تحلیل کرده، سپس مجموعه‏ای از صفات بارز این بانوی عالیقدر را در قالبی ریخته و بدان بطلة کربل (شیر زن کربلا) نام داده است. اگر از دریچه معتقدات شیعی بنگریم، شاید این قالب از تمام جهت برازنده زینب - سلام الله علیها - نیست همچنان‏که از نظر تاریخی نیز مطالب کتاب، خالی از نقاط ضعف نمی‏باشد. ولی کسانی که اهل مطالعه و تحقیقند، تصدیق خواهند داد که مؤلف فاضل کتاب (شیر زن کربلا) رنجی فراوان برده و تتبعی نیکو کرده و مطالبی گرانبها فراهم آورده است. همت آقای مرعشی مدیر محترم کتابفروشی حافظ، موجب شد که این کتاب به فارسی ترجمه شود و خدا را سپاسگزارم که برای این کمترین، چنین توفیق دست داد.
ناگفته نماند که مؤلف بزرگوار به جهاتی که بر مترجم پوشیده، داستانهای چندی ذکر کرده است که از نظر ما ضرورتی نداشت. از این رو در ترجمه بعضی موارد، به اختصار پرداختم. هر چند که مجموع آن مطالب از یک یا دو صفحه کتاب متجاوز نیست، رعایت امانت ایجاب می‏کرد که تذکر داده شود.                                         

 بروجرد - تیر ماه 1332 سید جعفر شهیدی

مقدمه مولف
بسم الله و له الحمد
کتابی که از نظر خواننده می‏گذرد، هر چند مواد آن از مدارک معتبر تاریخی گرفته شده، ولی تنها یک کتاب تاریخی نیست همچنان‏که داستان محض هم نمی‏باشد، اگر چه بصورت داستان نوشته شده است. این کتاب سرگذشت زنی است که دستِ قضا، سنین(سالهای) زندگانی وی را در دوران پر حادثه و آشوبی واقع ساخت تا بتواند بر صحنه حکومت اسلامی، دور خود را بخوبی به پایان برساند، دوری که کوچکترین توصیف آن این است که بگوییم: ارجمند بود. نام این زن در تاریخ ما و تاریخ انسانیت با فاجعه‏ای دردناک همراه است؛ فاجعه کربلا. تاریخ نویسان همگی واقعه کربلا را یکی از نبردهای مؤثر، در تاریخ اسلام و تشیع دانسته و بعض آنان، این نبرد را خطرناکترین نبردهای عالم اسلام می‏دانند، و آن را در بنیانگذاریِ مذهب تشیع، عامل مؤثر بشمار آورده‏اند! تاریخ نویسان معتقدند، خونی که در این نبردِ شوم ریخته شد، تاریخ سیاسی و مذهبی ما را رنگین ساخته است و ما چگونگی آن را در خلال تاریخ مبارزاتِ شیعه و نبردهای طالبیان مشاهده می‏کنیم.
تاریخ نویسانی که داستان کربلا را به رشته تحریر درآورده‏اند، وظیفه بزرگی که زینب به عهده داشته، نادیده نگرفته و منکر عظمت آن نیستند، و بعض آنان بخاطر دقایق سختی که وی در آن کارزار خونین طی کرده و براثر بردباری و مشاهده کشتگانی که جسد آنان طعمه وحشیان و مرغان می‏گشت، از خود نشان داده، وی را شیر زن کربل ! نامیده‏اند. ولی من معتقدم که دور زینب با پایان این نبرد خونین، خاتمه نیافت، بلکه آغاز دور او، پس از ختم جنگ است؛ چه از این پس زینب می‏بایست زنان اسیرِ بنی هاشم را سر پرستی کرده و دفاع از کودک بیمار علی بن الحسین را بر عهده بگیرد و اگر زینب نبود، علی به قتل می‏رسید و با کشته شدن او خاندان امامت نابود می‏گشت. زینب باید از هدر شدن خون شهیدان جلوگیری کند و اگر بگویم موقعیت زینب پس از نبرد کربلا، سبب جاویدان ماندن این خاطره است، گزاف نگفته‏ام. زینب پس از نبرد کربلا مدتی دراز زنده نماند، چه مصیبتهایی که بر وی رسید، طاقت فرسا بود. لیکن در مدت کوتاه حیات خویش، توانست در جان شیعیان، چنان آتش حزن را بر افروزد که شراره آن تا امروز هم روشن است و کسانی را که یاری اهل بیت فرو گذاشتند، چنان با حسرت و پشیمانی دست بگریبان ساخت، که پوزش از چنان خطای بزرگ برای ایشان میراث مقدسی است که قرنها پس از یکدیگر آن را به ارث می‏برند. اکنون سخن خود را تکرار کرده و می‏گویم: این کتاب سرگذشتی بیش از زینب نیست که تاریخ نویسانِ موثّق، پیش از من هم آن را به قلم‏
آورده‏اند، سپس دیگران آن را در لفافه‏هایی افسانه آمیز، پوشانیده‏اند که از زیبایی و لطافت و خود نمایی خالی نیست. من تا آنجا که توانستم کوشیدم که در خلال این داستان، رنگ اصلیِ تاریخ محفوظ ماند و این لفافه‏های زیبا نیز که قیافه حقیقی این بانوی بزرگ را نشان می‏دهد. از بین نرود، جز در آنجا که آن لفافه‏ها، پنداری بوده و آن لباسها اوهام و خیالی بیش نباشد. نتیجه کوشش من در تألیف این کتاب، آن است که تاریخ و داستان را در آمیخته‏ام تا صورت کسی را که در پی ریزی تاریخ اسلام سهیم و در تاریخ انسانیت نمونه درخشانی می‏باشد، جلوه دهم.